Điều 30 của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 tập trung vào việc quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Mục đích của điều này là xác định các quy định và chính sách hỗ trợ, khuyến khích và bảo vệ quyền lợi của những người đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự, đồng thời thúc đẩy hòa nhập và phát triển của họ trong xã hội.
I. Luật nghĩa vụ quân sự là gì?
Nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm pháp lý mà một công dân hoặc một nhóm người dân trong một quốc gia phải thực hiện đối với quốc gia đó.
Luật Nghĩa vụ Quân sự là văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội ban hành, quy định về nghĩa vụ quân sự; nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân và chế độ, chính sách trong việc thực hiện nghĩa vụ quân sự.

II. Độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự
Căn cứ Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (có hiệu lực từ 01/01/2016), hướng dẫn tại Điều 4.1.b) Thông tư 140/2015/TT-BQP quy định về độ tuổi gọi nhập ngũ:
“Công dân nam được đào tạo cao đẳng, đại học đã tạm hoãn gọi nhập ngũ thì tuyển chọn gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi”
- Độ tuổi thông thường công dân được bắt đầu gọi nhập ngũ là từ đủ 18 tuổi trở lên đến hết 25 tuổi.
- Độ tuổi gọi nhập ngũ với công dân có trình độ đào tạo là cao đẳng, đại học là từ đủ 18 tuổi đến hết 27 tuổi. Trong trường hợp này, công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ nên độ tuổi sẽ bị kéo dài thêm 02 năm so với các trường hợp thông thường.
Như vậy: Độ tuổi đi nghĩa vụ quân sự là từ đủ 18 tuổi – hết 25 tuổi (trường hợp thông thường) hoặc từ đủ 18 tuổi – hết 27 tuổi (bị tạm hoãn gọi nhập ngũ khi được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học).
Tuy nhiên, cần lưu ý, độ tuổi chỉ là một trong các tiêu chuẩn để công dân được gọi nhập ngũ. Bên cạnh tuổi thì công dân còn phải đáp ứng các điều kiện khác nêu tại khoản 1 Điều 31 Luật Nghĩa vụ quân sự.
III. Hình thức xử phạt vi phạm về hành vi không thực hiện nghĩa vụ quân sự
Khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn, điều kiện về độ tuổi, sức khỏe, trình độ văn hóa, chính trị… công dân có nghĩa vụ phải tham gia nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên, nhiều người bằng mọi cách lại có hành vi gian dối nhằm trốn tránh nghĩa vụ quân sự.
Đây là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định. Tùy theo mức độ vi phạm, trốn nghĩa vụ quân sự có thể bị xử phạt hành chính hoặc xử lý hình sự. Cụ thể:
1. Xử phạt hành chính:
Theo khoản 7 Điều 1 Nghị định 37/2022/NĐ-CP, người vi phạm quy định về nhập ngũ 2024 sẽ bị phạt như sau:
- Phạt tiền từ 30 – 40 triệu đồng: Không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm tập trung ghi trong lệnh gọi nhập ngũ mà không có lý do chính đáng.
- Phạt tiền từ 40 – 50 triệu đồng: Gian dối nhằm trốn tránh thực hiện lệnh gọi nhập ngũ sau khi đã có kết quả khám tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự đủ điều kiện nhập ngũ theo quy định.
- Phạt tiền từ 50 – 75 triệu đồng: Không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ (trừ các trường hợp nêu trên)
2. Xử lý hình sự:
Người trốn nghĩa vụ quân sự có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 332 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13.
Theo đó, người nào không chấp hành đăng ký nghĩa vụ quân sự, lệnh gọi nhập ngũ, lệnh gọi tập trung huấn luyện, đã bị xử phạt vi phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội Trốn tránh nghĩa vụ quân sự, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị xử lý như sau:
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm; hoặc
- Phạt tù từ 03 tháng – 02 năm.
Trường hợp tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của mình; Phạm tội trong thời chiến hay lôi kéo người khác phạm tội thì mức phạt tù từ 01 – 05 năm.
IV. Các câu hỏi thường gặp
1. Có quy định gì về giới tính đối với độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự không?
Trong nhiều quốc gia, các quy định về giới tính có thể ảnh hưởng đến việc thực hiện nghĩa vụ quân sự. Trong một số trường hợp, chỉ nam giới mới phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, trong khi ở những quốc gia khác, cả nam và nữ đều có thể phải thực hiện.
2. Có thể được miễn nghĩa vụ quân sự ở độ tuổi nào?
Có những trường hợp đặc biệt mà cá nhân có thể được miễn nghĩa vụ quân sự, thường dựa trên yếu tố như tình trạng sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, hoặc các lý do tín ngưỡng. Độ tuổi để được miễn nghĩa cũng có thể thay đổi tùy theo quy định của mỗi quốc gia.

HÃY ĐỂ LẠI THÔNG TIN TƯ VẤN