Tư vấn nhượng quyền thương mại

Hiện nay, tư vấn nhượng quyền thương mại đang rất phát triển tại Việt Nam. Vậy, tư vấn nhượng quyền thương mại gồm những gì?

I. Nhượng quyền thương mại là gì?

Căn cứ theo quy định tại Điều 285, Luật Thương mại năm 2005, quy định về nhượng quyền thương mại, như sau:

“Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau đây:

1. Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền;

2. Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh.”

Như vậy, nhượng quyền thương mại là hình thức kinh doanh trong đó bên nhượng quyền cho phép bên nhận quyền sử dụng thương hiệu, logo, hệ thống kinh doanh, đào tạo, hỗ trợ,… của mình để kinh doanh trong một thời gian nhất định, đổi lại bên nhận quyền phải trả cho bên nhượng quyền một khoản phí nhượng quyền.

II. Tình hình nhượng quyền thương mại tại thế giới và Việt Nam

1. Tình hình nhượng quyền thương mại tại thế giới

Nhượng quyền thương mại là một hình thức kinh doanh đã có lịch sử lâu đời và phát triển mạnh mẽ trên thế giới. Theo Hiệp hội Nhượng quyền Quốc tế (IFA), thị trường nhượng quyền thương mại toàn cầu đạt giá trị khoảng 550 tỷ USD vào năm 2022.

Các ngành nghề nhượng quyền thương mại phổ biến nhất trên thế giới bao gồm:

Nhà hàng, khách sạn, dịch vụ ăn uống: McDonald’s, KFC, Starbucks, Pizza Hut,…

Thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng: Zara, H&M, L’Oréal, Unilever,…

Giáo dục, đào tạo: Wall Street English, Apollo English, Kaplan,…

Chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp: The Face Shop, The Body Shop, Yves Rocher,…

Công nghệ, phần mềm: Microsoft, Oracle, SAP,…

Thị trường nhượng quyền thương mại trên thế giới đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ, với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 5-7% mỗi năm. Nguyên nhân chính của sự phát triển này là do:

Sự phát triển của kinh tế toàn cầu: Nền kinh tế toàn cầu đang phát triển mạnh mẽ, tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp.

Xu hướng hội nhập quốc tế: Xu hướng hội nhập quốc tế đang ngày càng mạnh mẽ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường ra nước ngoài.

Sự phát triển của công nghệ thông tin: Công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ, giúp các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và quản lý các đối tác nhượng quyền ở xa.

2. Tình hình nhượng quyền thương mại tại Việt Nam

Thị trường nhượng quyền thương mại tại Việt Nam còn khá non trẻ, chỉ mới bắt đầu phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Theo Hiệp hội Franchise Việt Nam (VFR), thị trường nhượng quyền thương mại Việt Nam đạt giá trị khoảng 1,5 tỷ USD vào năm 2022.

Các ngành nghề nhượng quyền thương mại phổ biến nhất tại Việt Nam bao gồm:

Nhà hàng, khách sạn, dịch vụ ăn uống: Lotteria, The Coffee House, Highland Coffee,…

Thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng: Zara, H&M, L’Oréal, Unilever,…

Giáo dục, đào tạo: Wall Street English, Apollo English, Kaplan,…

Thị trường nhượng quyền thương mại tại Việt Nam đang có nhiều tiềm năng phát triển, với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 20-30% mỗi năm. Nguyên nhân chính của sự phát triển này là do:

Sự phát triển kinh tế Việt Nam: Kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp.

Tăng trưởng dân số: Dân số Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, tạo ra nhiều nhu cầu mới về hàng hóa và dịch vụ.

Xu hướng hội nhập quốc tế: Việt Nam đang hội nhập sâu rộng với thế giới, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận với các thương hiệu nhượng quyền quốc tế.

Thị trường nhượng quyền thương mại trên thế giới và Việt Nam đang có nhiều tiềm năng phát triển. Các doanh nghiệp muốn tham gia vào thị trường nhượng quyền thương mại cần xây dựng nền tảng vững chắc về mặt thương hiệu cũng như tiềm lực kinh tế để có thể thành công.

III. Tư vấn nhượng quyền thương mại

1. Điều kiện nhượng quyền thương mại

• Điều kiện bên nhượng quyền thương mại

Theo quy định tại Nghị định 35/2006/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 08/2018/NĐ-CP, điều kiện của bên nhượng quyền thương mại được quy định như sau:

• Thương nhân (bên nhượng quyền) được phép cấp quyền thương mại khi hệ thống kinh doanh dự định dùng để nhượng quyền đã được hoạt động ít nhất 01 năm.

Điều kiện này nhằm đảm bảo bên nhượng quyền có kinh nghiệm và uy tín trong hoạt động kinh doanh. Hệ thống kinh doanh của bên nhượng quyền cần phải hoạt động ít nhất 01 năm để chứng minh được tính hiệu quả và khả năng sinh lời.

Ngoài ra, bên nhượng quyền cũng cần đáp ứng các điều kiện sau:

• • Có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với các tài sản trí tuệ, bí quyết kinh doanh, nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo,… cần chuyển giao cho bên nhận quyền.
  • Có khả năng cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho bên nhận quyền, bao gồm đào tạo, tư vấn, quản lý,…
  • Có cam kết thực hiện đúng các quy định của pháp luật về nhượng quyền thương mại.

• Điều kiện của bên nhận nhượng quyền thương mại

Theo quy định tại Nghị định 35/2006/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 08/2018/NĐ-CP, điều kiện của bên nhận nhượng quyền thương mại được quy định như sau:

• Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.

Điều kiện này nhằm đảm bảo bên nhận nhượng quyền có thể tham gia vào giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.

• Có khả năng tài chính để thực hiện hợp đồng nhượng quyền thương mại.

Điều kiện này nhằm đảm bảo bên nhận nhượng quyền có thể đáp ứng được các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng nhượng quyền thương mại, chẳng hạn như phí nhượng quyền, phí quản lý,…

• Đáp ứng các điều kiện do bên nhượng quyền quy định.

Bên nhượng quyền có thể quy định các điều kiện khác đối với bên nhận nhượng quyền, chẳng hạn như: Có kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh tương tự; Có trình độ học vấn hoặc chuyên môn phù hợp; Có địa điểm kinh doanh phù hợp; Có khả năng đáp ứng các yêu cầu về quản lý, vận hành theo quy định của bên nhượng quyền.

Ngoài các điều kiện trên, bên nhận nhượng quyền cũng cần tuân thủ các quy định khác của pháp luật có liên quan, chẳng hạn như pháp luật về sở hữu trí tuệ, pháp luật về thương mại,.

2. Thủ tục nhượng quyền thương mại

Bước 1: Cá nhân, tổ chức chuẩn bị hồ sơ theo quy định của pháp luật.

Bước 2: Cá nhân, tổ chức nộp hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận tại Sở Công thương của tỉnh/thành phố.

Thời gian nộp hồ sơ: Vào giờ làm việc tất cả các ngày trong tuần (trừ ngày lễ và ngày nghỉ).

Bước 3: Công chức tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ:

Nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ thì viết giấy hẹn cho người nộp.

Nếu hồ sơ không hợp lệ thì hướng dẫn cá nhân, tổ chức hoàn thiện hồ sơ theo quy định.

Bước 4: Chuyển hồ sơ đến người có thẩm quyền giải quyết và trả kết quả theo giấy hẹn.

Bước 5: Cá nhân, tổ chức nhận kết quả tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.

IV. Những lợi ích tối ưu từ hoạt động nhượng quyền thương mại

Hoạt động nhượng quyền thương mại mang lại nhiều lợi ích cho cả bên nhượng quyền và bên nhận quyền. Đối với bên nhượng quyền, nhượng quyền thương mại là một phương thức hiệu quả để mở rộng thị trường, tăng doanh thu và lợi nhuận. Đối với bên nhận quyền, nhượng quyền thương mại là một cơ hội để bắt đầu kinh doanh với chi phí thấp, tận dụng thương hiệu, hệ thống kinh doanh, đào tạo, hỗ trợ của bên nhượng quyền để nâng cao khả năng thành công.

Dưới đây là một số lợi ích tối ưu từ hoạt động nhượng quyền thương mại:

• Rủi ro trong quá trình kinh doanh được hạn chế tối đa

Việc bạn xây dựng một quán cafe từ những viên gạch đầu tiên chắc chắn sẽ khó khăn và nhiều rủi ro hơn rất nhiều so với việc bạn đã có một nền móng vững chắc và chỉ việc xây dựng dưới sự hỗ trợ của những kỹ sư chuyên nghiệp.

Khi bạn nhận nhượng quyền thương mại, chắc chắn bạn sẽ được bên nhượng quyền huấn luyện, đào tạo, chỉ dẫn những bí quyết kinh doanh hiệu quả mang tính đặc thù. Những sự hỗ trợ về mặt kinh nghiệm, kỹ thuật của bên nhượng quyền sẽ làm cho cơ sở kinh doanh của bạn nhanh chóng đi vào quỹ đạo để hoạt động một cách trơn tru, hạn chế tối đa những rủi ro có thể gặp phải.

• Thương hiệu là bí kíp của thành công

Giá trị của một thương hiệu nổi tiếng sẽ giúp bạn nhanh chóng thu hút được khách hàng. Khi bạn tự độc lập kinh doanh thì việc xây dựng được một thương hiệu ăn khách, được nhiều người biết đến là một công việc tốn rất nhiều công sức, thời gian và tiền bạc.

Còn nếu bạn nhận nhượng quyền thương mại thì thương hiệu là thứ đã có sẵn, bạn chỉ cần tập trung vào việc điều hành, quản lý cơ sở đảm bảo chất lượng tại cơ sở của mình. Bên nhượng quyền sẽ lo khâu quảng bá thương hiệu, xây dựng chiến lược kinh doanh và chuyển giao cho bạn.

• Nguồn nguyên liệu, sản phẩm luôn được đảm bảo

Bên nhận nhượng quyền luôn được hưởng những ưu đãi đặc biệt khi nhập nguyên liệu, sản phẩm để kinh doanh. Những ưu đãi đó sẽ giúp cho cơ sở kinh doanh của bạn luôn ổn định được đầu vào, hạn chế những tác động từ thị trường.

Những nguyên liệu, sản phẩm được nhập cũng phải đạt những tiêu chuẩn nhất định của bên nhượng quyền để đảm bảo được chất lượng, uy tín của thương hiệu.

• Có lượng khách quen đông đảo

Tất cả các thương hiệu nổi tiếng đều có một lượng người tiêu dùng thân thiết, thường xuyên sử dụng sản phẩm và dịch vụ từ thương hiệu yêu thích của mình. Chẳng hạn bạn nhận nhượng quyền từ thương hiệu cafe Cộng và mở một quán cafe Cộng trên phố Thái Thịnh.

Sẽ có những “khách hàng ruột” của thương hiệu cafe này thường xuyên đến ủng hộ và thưởng thức cafe. Điều này sẽ nhanh chóng tạo ra một lượng khách ổn định thường xuyên ghé thăm và đảm bảo doanh thu của cửa hàng.

• Tận dụng tối đa nguồn vốn từ bên ngoài

Vốn luôn là một vấn đề đáng quan tâm nhất khi một doanh nghiệp muốn mở rộng hoạt động kinh doanh. Nhưng trong mô hình kinh doanh nhượng quyền này, người bỏ vốn ra để mở rộng hoạt động kinh doanh lại chính là bên nhận nhượng quyền thương hiệu.

Điều này giúp cho bên nhượng quyền có thể mở rộng được hoạt động kinh doanh bằng đồng vốn của người khác và giảm chi phí cho chính mình khi thâm nhập thị trường.

• Hỗ trợ chiến lược marketing chuyên nghiệp

Một trong những lợi ích được xem là lớn nhất của việc nhận nhượng quyền thương hiệu đó là bên nhận quyền sẽ được nhận sự hỗ trợ về các chiến lược marketing quảng bá từ bên nhượng quyền.

Ngoài ra, bên nhượng quyền sẽ đưa ra những lời khuyên hữu ích cho bên nhận quyền để phát triển các chiến lược marketing từ đó mang lại hiệu quả cao trong kinh doanh. Trong chiến lược marketing, bên nhượng quyền có thể sẽ có trách nhiệm phải trả chi phí cho việc phát triển các công việc quảng bá trong phạm vi quốc gia hay địa phương.

V. Kinh doanh nhượng quyền cần các yếu tố nào?

Các yếu tố cần thiết cho kinh doanh nhượng quyền thương mại bao gồm:

Mô hình kinh doanh thành công: Mô hình kinh doanh thành công là mô hình có thể tạo ra lợi nhuận, có thể nhân rộng và có thể bảo vệ được người mua nhượng quyền. Mô hình kinh doanh thành công thường có các “rào cản cạnh tranh”, chẳng hạn như tên thương hiệu, logo, cách thức vận hành, công thức phối trộn, sản phẩm đặc trưng,…

Hệ thống kinh doanh nhượng quyền: Hệ thống kinh doanh nhượng quyền bao gồm các quy trình, thủ tục, tài liệu, chương trình đào tạo,… cần thiết để chuyển giao mô hình kinh doanh cho bên nhận nhượng quyền. Hệ thống kinh doanh nhượng quyền cần được chuẩn hóa để đảm bảo chất lượng và tính nhất quán của các cửa hàng nhượng quyền.

Đội ngũ nhân sự: Đội ngũ nhân sự của bên nhượng quyền cần có kinh nghiệm và chuyên môn trong lĩnh vực nhượng quyền thương mại. Đội ngũ nhân sự cần có khả năng quản lý, đào tạo và hỗ trợ bên nhận nhượng quyền.

Tài chính: Kinh doanh nhượng quyền thương mại đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu để xây dựng hệ thống kinh doanh nhượng quyền và hỗ trợ bên nhận nhượng quyền.

Thị trường: Bên nhượng quyền cần nghiên cứu thị trường và lựa chọn địa điểm phù hợp để mở rộng hệ thống nhượng quyền.

Ngoài các yếu tố trên, bên nhượng quyền cũng cần xây dựng chiến lược nhượng quyền thương mại phù hợp để thu hút và lựa chọn đúng đối tác nhượng quyền. Chiến lược nhượng quyền thương mại cần bao gồm các nội dung như:

Mục tiêu của nhượng quyền thương mại: Bên nhượng quyền cần xác định rõ mục tiêu của nhượng quyền thương mại là gì, chẳng hạn như mở rộng thị trường, tăng doanh thu,…

Đối tượng nhượng quyền: Bên nhượng quyền cần xác định rõ đối tượng nhượng quyền là ai, chẳng hạn như cá nhân, doanh nghiệp,…

Chính sách nhượng quyền: Bên nhượng quyền cần xây dựng các chính sách nhượng quyền thương mại cụ thể, chẳng hạn như phí nhượng quyền, phí quản lý,…

Hỗ trợ bên nhận nhượng quyền: Bên nhượng quyền cần cam kết hỗ trợ bên nhận nhượng quyền trong quá trình kinh doanh, chẳng hạn như đào tạo, tư vấn,…

Việc xây dựng và triển khai thành công mô hình nhượng quyền thương mại đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc và bài bản của bên nhượng quyền.

VI. Chi phí tư vấn nhượng quyền thương mại

Chi phí tư vấn nhượng quyền thương mại phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

Đơn vị tư vấn: Chi phí tư vấn nhượng quyền thương mại của các đơn vị tư vấn khác nhau có thể khác nhau. Các đơn vị tư vấn uy tín, có kinh nghiệm thường có chi phí cao hơn.

Dịch vụ tư vấn: Chi phí tư vấn nhượng quyền thương mại cũng phụ thuộc vào loại hình dịch vụ tư vấn mà doanh nghiệp lựa chọn. Các dịch vụ tư vấn toàn diện, bao gồm cả nghiên cứu thị trường, xây dựng chiến lược nhượng quyền, đào tạo, hỗ trợ,… thường có chi phí cao hơn.

Mức độ phức tạp của dự án: Chi phí tư vấn nhượng quyền thương mại cũng phụ thuộc vào mức độ phức tạp của dự án nhượng quyền. Các dự án nhượng quyền thương mại phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức tư vấn thường có chi phí cao hơn.

Thông thường, chi phí tư vấn nhượng quyền thương mại dao động từ vài chục triệu đồng đến vài trăm triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng.

VII. Các câu hỏi thường gặp

Có mấy hình thức nhượng quyền thương mại?

Có hai hình thức nhượng quyền thương mại chính, bao gồm: Nhượng quyền thương hiệu (franchise); Nhượng quyền quyền thương mại (license).

Nhượng quyền thương mại phù hợp với những ngành nghề nào?

Nhượng quyền thương mại phù hợp với nhiều ngành nghề, bao gồm: Nhà hàng, khách sạn, dịch vụ ăn uống; Thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng; Giáo dục, đào tạo; Chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp; Công nghệ, phần mềm.

Bên nhượng quyền thương mại là ai?

Theo quy định của Luật Thương mại 2005, bên nhượng quyền thương mại là thương nhân có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng thương hiệu, quyền sở hữu công nghiệp hoặc quyền sở hữu trí tuệ khác có liên quan đến nhượng quyền và có đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật.